Positie en missie van de Vlaamse Vereniging voor Psychoanalytische Therapie

In haar statuten heeft onze Vereniging een aantal taken vastgelegd. De Raad van Bestuur wil zich ook meer in detail uitspreken over de positie en de missie van onze Vereniging.

Na ruim een eeuw is de psychoanalytische familie nagenoeg over de gehele aardbol uitgewaaierd en heerst er binnen haar schoot toenemende multiculturaliteit en theoretische diversiteit. Voor onze Vereniging is het zaak zich door de meest uiteenlopende gezichtspunten binnen de psychoanalytische beweging niet te laten verdelen maar te laten inspireren. Psychoanalytisch therapeuten begeven zich in hun klinisch werk in vaak nog onontgonnen randgebieden van meer klassieke indicatiestelling. Zij behoren daarbij te putten uit en bij te dragen tot zowel de breedte als de diepte van het psychoanalytisch gedachtegoed. In haar diverse opleidings- en/of vormingsinitiatieven dient deze bekommernis maximaal te worden weerspiegeld.

De psychiatrie, de psychologie en de psychotherapie trachten meer en meer hun wetenschappelijke geloofwaardigheid te verdienen door het empirisme van cijfers en tabellen, het meetbare en het zichtbare. Zij nemen hierbij de geneeskunde als toegepaste natuurwetenschap tot voorbeeld. Rekening houdend met de eigenaardigheid van de psyche als onderzoeksobject wil onze Vereniging aan deze ontwikkelingen participeren. Anderzijds wil ze conform de psychoanalyse als wetenschap van het Onbewuste de specificiteit van haar epistemologische en ethische gerichtheid op de particulariteit van het subject blijven beklemtonen. De menselijke conditie en de psychische pijn die eraan inherent is valt noch te reduceren tot de hersenen, noch tot het instinctieve c.q. evolutionaire, noch tot de quantificering van scoorbare symptomen à la DSM. Ook en precies na een ‘decade of the brain’ komt het onze, zoals elke andere psychoanalytische vereniging toe erover te waken dat de psy-wetenschap ‘doesn’t lose its mind’. Essentieel dient het er in de psychoanalytische psychotherapie om te gaan te luisteren naar hoe zich de unieke psychische werkelijkheid binnen de affectiviteit van het overdrachts-tegenoverdrachtscontinuum ontvouwt.

Zoals de psychoanalyse heeft de psychoanalytische therapie m.a.w. een wetenschappelijke roeping. Zij heeft echter als wetenschap een speciaal statuut, te paard op de geesteswetenschappen en de natuurwetenschappen. Als praktijk die zich zo veel als mogelijk aan wetenschappelijke toetsing onderwerpt is zij evenzeer kunst als kunde.

In tegenstelling tot de psychoanalytische kuur verstaan we onder psychoanalytische therapie de meest uiteenlopende vormen van toegepaste psychoanalyse binnen de hulpverlening. Deze diversiteit betreft zowel setting en kader (moeder-kind begeleiding, speltherapie, ouder- en gezinsbegeleiding, groepspsychotherapie, klinische psychotherapie, …) als doelgroep (baby’s, autisme, mentale handicap, leerstoornissen, psychosomatiek, trauma, psychose, forensische psychiatrie, …).

De missie van onze Vereniging is dan niet alleen permanente vorming en therapeutisch-inhoudelijke uitwisseling voor psychoanalytisch therapeuten te organiseren. Doel is evenzeer de bekendheid en relevantie van psychoanalytische toepassingen buiten de kuur te promoten. Het is daarbij niet de hoofdbekommernis van onze Vereniging de ‘zuiverheid’ van het psychoanalytische goud te bewaren. Veeleer wil onze Vereniging het goede en het ware dat de psychoanalyse te bieden heeft ter beschikking stellen van het gehele hulpverleningsveld t.a.v. psychisch lijden.